Fęrsluflokkur: Vefurinn

Vinsęlasti gagnagrunnur heims

Eins og allir vita, žį eiga Ķslendingar gjarnan heimsmet ķ hinu og žessu, mišaš viš höfšatölu.

Eitt žeirra heimsmeta varšar Ķslendingabók, sem sennilega er vinsęlasti gagnagrunnur heims mišaš viš höfšatölu, žvķ meira en helmingur Ķslendinga hefur skrįš sig sem notendur.

Žaš er lķka til önnur leiš til aš nįlgast gögnin, en žaš er ķ gegnum Facebook "app", sem segir notendum hvernig žeir eru skyldir ķslenskum Facebook vinum sķnum (aš žvķ gefnu aš nöfn séu rétt og fęšingardagar sömuleišis).

Žaš "app" mį finna hér: http://www.facebook.com/apps/application.php?id=59508836986&ref=ts


mbl.is Ķslendingabók afar nytsamleg
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Viršisaukaskattur į netinu ... breytir nįnast engu.

taxmanĶ frétt mbl.is segir "Žeir sem kaupa sér vörur og žjónustu į netinu žurfa von brįšar aš borga viršisaukaskatt af nįnast öllu žvķ sem žeir kaupa žar.

Pśkanum sżnist žetta dęmigerš "ekki-frétt", žvķ žeir sem kaupa sér vörur og žjónustu į netinu žurfa nś žegar aš borga viršisaukaskatt af nįnast öllu žvķ sem žeir kaupa žar.

Ef fólk kaupir t.d. vörur į eBay, žį er viršisaukaskatturinn innheimtur hjį tollinum į Ķslandi - nokkuš sem viršist hafa fariš framhjį höfundi greinarinnar į mbl.is.

Einu undantekningarnar hingaš til eru vegna rafręnnar afhendingar į vörum og žjónustu - nokkuš sem tollurinn hefur ekki getaš gripiš inn ķ, en žessari lagabreytingu er ętlaš aš stoppa upp ķ žaš gat.

Fyrir fyrirtęki sem kaupa t.d. žjónustu hjį Amazon Web services žį breytir žetta engu - žetta er eins og hver annar viršisaukaskattur af ašföngum sem žau fį endurgreiddan sķšar.

Einstaklingar munu hins vegar žurfa aš borga žennan viršisaukaskatt, en žaš eru ekki margir seljendur sem nį umręddu lįgmarki ķ sölu til Ķslands.  Ķ raun sżnist Pśkanum aš helstu įhrifin munu verša vegna kaupa į rafbókum frį Amazon.com og vegna kaupa į tónlist og öšru efni frį iTunes.


mbl.is Viršisaukaskattur į netinu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Um mįlfariš į mbl.is

Žaš liggur viš aš Pśkinn fįi verki viš aš lesa sumar fréttir į mbl.is.  Skošum til dęmis eftirfarandi texta:

Gengi bréf Nokia hrynur

Gengi hlutabréfa finnska farsķmaframleišandans lękkušu um 18% ķ kauphöllinni ķ Helsinki ķ gęr eftir aš félagiš tilkynnti, aš rekstarmarkmiš, sem sett voru fyrir žetta įr, myndu ekki nįst.

Žaš žarf sérstaka hęfileika til aš gera jafn margar villur ķ žetta stuttum texta - villur ķ beygingum orša og ķ kommusetningu - eru svona textar samdir af grunnskólanemendum sem féllu ķ ķslensku eša eru bara engar kröfur geršar til starfsmanna mbl.is um vandvirkni?

Žetta er aušvitaš ekki einsdęmi, en viršist heldur hafa fariš vaxandi į undanförnum įrum - og nś er kominn sérstakur hópur fyrir įhugafólk um illa skrifašar fréttir.


mbl.is Gengi bréfa Nokia hrynur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Athugasemd um Ķslendingabók

Žaš er svolķtiš hvimleitt žegar fjölmišlar fjalla um Ķslendingabókargrunninn eins og hann tilheyri eingöngu Ķslenskri Erfšagreiningu, en hér er um aš ręša samstarfsverkefni tveggja ašila, ĶE og undirritašs, Frišriks Skślasonar.

Žessir ašilar įkvįšu aš veita žjóšinni ašgang aš hluta žeirra upplżsinga sem geymdar eru ķ grunninum. Aš öšru leyti hafa ašstandendur Ķslendingabókargrunnsinns rétt til aš nota hann į mismunandi vegu. ĶE hefur einkarétt į aš nota hann į öllum svišum sem tengjast lęknisfręši eša erfšarannsóknum, en undirritašur hefur einkarétt į aš nżta grunninn til aš veita ęttfręšižjónustu umfram žaš sem mögulegt er meš hinum hįlfopna grunni į vefnum (svo sem gerš nišjatala og žess hįttar).


mbl.is Ķslendingabók mętt į Fésbókina
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Netžjónustufyrirtęki, barnaklįm, Usenet og ritskošun

Margir fagna žvķ aš žrjś stęrstu netžjónustufyrirtęki Bandarķkjanna skuli nś reyna aš loka barnaklįmssķšum.  Žessi žróun er hins vegar ekki endilega eins mikiš fagnašarefni og sumir viršast halda.

Žaš er ekki um žaš aš ręša aš veriš sé aš gera fyrirtękin žrjś (Verizon, Sprint og Time Warner Cable) įbyrg fyrir efni sem žau hżsa - žetta eru ekki hżsingarfyrirtęki.  Žaš sem er fyrst og fremst veriš aš loka er ašgangur aš Usenet "grśppum" sem dreifa barnaklįmi, en į žeirri vinsęlustu (sem heitir einfaldlega "Child porn") er dreift yfir 7000 myndum į dag.

Og hvers vegna er žetta ekkert sérstakt fagnašarefni?   Fyrir žvķ eru nokkrar įstęšur.

  • Ķ fyrsta lagi er mikiš af žvķ efni sem hér um ręšir ekki barnaklįm.  Af öllu žvķ efni sem var rannsakaš ķ 88 grśppum reyndust 11.390 myndir vera óumdeilt barnaklįm - en žaš er ašeins lķtiš brot žess efnis sem veriš er aš loka į.  Raunverulegu barnaklįmi er sjaldnast dreift meš opnum hętti - žvķ grófasta er dreift milli manna ķ lokušum hópum - milli manna sem gera sér fyllilega grein fyrir žeim refsingum sem fylgja žvķ aš framleiša svona efni eša hafa žaš undir höndum.  Mikiš af žvķ efni sem hér veršur lokaš į er efni sem er į grįu svęši - efni sem sżnir ķ raun ekki börn, en gęti litiš śt fyrir aš gera žaš.  Žar er annars vegar um aš ręša myndir af fyrirsętum sem eru oršnar 18 įra (sem er lįgmarksaldurinn fyrir klįmmyndir til aš teljast löglegar ķ Bandarķkjunum) en lķta śt fyrir aš vera yngri, eša myndir sem hefur veriš breytt (t.d. ķ Photoshop) til aš lįta višfangsefnin sżnast yngri en žau eru.
  • Žaš er hins vegar vissulega ofbeldisfullt, raunverulegt og višbjóšslegt barnaklįm inn į milli, en sś ašgerš aš loka į dreifingu tiltekinna Usenet fréttagrśppa mun ķ raun engin įhrif hafa į dreifingu žess.  Žeir sem vilja dreifa žessu efni munu ef til vill fęra sig yfir ķ ašrar grśppur - jafnvel stofna nżjar grśppur daglega, nś eša žį dreifa efninu einfaldlega ķ öšrum "saklausum" grśppum sem žegar eru til.  Žeir notendur sem virkilega vilja nįlgast žetta efni munu lķka gera žaš įfram eftir öšrum leišum, svona į sama hįtt og kķnverskir Falun Gong mešlimir geta nįlgast efni į "lokušum" vefsķšum eftir krókaleišum, žrįtt fyrir miklar tilraunir kķnverskra ašila til aš stöšva žaš.
  • Meš žessum ašgeršum er veriš aš stķga stórt skref ķ žį įtt aš gera netžjónustuašila įbyrga fyrir žvķ efni sem žau dreifa.  Žaš eru hömlur ķ stjórnarskrį Bandarķkjanna į rétti hins opinbera til aš beita ritskošun, en žęr hömlur eiga ekki viš um einkafyrirtęki.  Žaš hefur veriš reynt aš setja lög ķ sumum fylkjum Bandarķkjanna sem ganga ķ sömu įtt, en žeim lögum hefur veriš hnekkt į žeirri forsendu aš žau standast ekki stjórnarskrį.  Ef stjórnvöld geta neytt netžjónustuašila meš žvingunarašferšum til aš taka upp ritskošun žį er ķ raun veriš aš fara į svig viš stjórnarskrįna, en ritskošunin er oršin aš veruleika.
  • Žegar bśiš er aš fį einkafyrirtęki til aš beita ritskošun į įkvešiš efni, sem er ekki ólöglegt nema aš hluta, er spurning hversu langt verši aš bķša žess aš fyrirtękin verši žvinguš til aš ritskoša annaš efni sem er stjórnvöldum ekki žóknanlegt.
  • Meš žvķ aš loka į Usenet grśppurnar fį stjórnmįlamennirnir višurkenningu frį almenningi sem heldur aš žeir hafi gert eitthvaš gagn, žegar raunveruleikinn er sį aš žessar ašgeršir gera ekkert til aš vinna gegn raunverulega vandamįlinu - framleišslu og dreifingu barnaklįms. 

mbl.is Netžjónustufyrirtęki munu loka fyrir barnaklįmssķšur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Er blogg list ?

Fréttin um aš tveimur bloggurum hafi veriš neitaš um listamannalaun vekur upp spurninguna um hvaš sé list og hvaš ekki - Sumir bloggarar hafa meira  ašdrįttarafl en Listasafn ķslands og žaš er sennilega óumdeilt aš blogg felur oftast ķ sér sköpun og frumleika, en žaš er sennilega lķka óumdeilt aš flestir bloggarar lķta ekki į verk sķn sem list.

Getur verk veriš list ef  höfundur žess lķtur ekki į žaš sem slķkt?  Getur hvaš sem veriš list ef höfundurinn kżs aš nefna žvķ nafni?

Sum blogg eru beinlķnis kynnt sem listablogg (eins og žetta hér og żmsir listamenn nota blogg til aš koma sjįlfum sér og sķnum verkum į framfęri, en hvaš meš hinn almenna bloggara, sem lķtur sjaldnast į sig sem listamann?

Er blogg žannig list?  Er blogggrein sem vekur upp višbrögš dęmi um gagnvirka list - list sem listneytandinn - sį sem les bloggiš - tekur žįtt ķ aš skapa?  List žar sem listamašurinn veitir listneytandanum innsżn ķ hugarheim sinn?

Er slķkt eitthvaš minni list en sumt sem menningarfrömušir stimpla sem list?

Pśkinn varpar bara fram spurningum ķ žetta skiptiš - hann hefur fyrir löngu gefist upp į spurningunni um hvaš sé list.


mbl.is Bloggarar vilja listamannalaun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Tölvupóstur, einfeldni og gręšgi

caution-spam-fraudĮ hverjum degi eru sendir śt milljaršar tölvupóstskeyta ķ žeim tilgangi aš nżta sér einfeldni eša gręšgi annarra ķ hagnašarskyni.

Mest af žessum ruslpósti er sķašur burt į sjįlfvirkan hįtt, en einhver hluti berst vištakendum.  Nś ķ dag vita flestir tölvunotendur aš skeytum um aušveldan eša skjótfenginn gróša eru ekki treystandi, en žó eru alltaf einhverjir sem lįta blekkjast.

Žaš eru engar įreišanlegar tölur til um fjölda fórnarlambanna, žvķ mörg žeirra kęra ekki, en ein įgiskunin er aš einn af hverjum 5.000 lįti glepjast - falli fyrir gyllibošum sem į endanum kosta viškomandi sjįlfan bara pening.

Allnokkrir Ķslendingar munu hafa fariš flatt į žessu - lįtiš telja sér trś um aš žeirra biši arfur, aš žeir hefšu unniš ķ tölvupóstfangahappdrętti Yahoo, eša aš žeir geti unniš sér inn góšan pening meš žvķ aš hafa milligöngu um fjįrmagnsflutninga. 

Einhver dęmi munu vera um žaš aš Ķslendingar hafi tapaš verulegum fjįrhęšum į svona svikamyllum og jafnvel ekki bara sķnum eigin peningum, heldur einnig peningum vina og vandamanna sem lögšu fé ķ svikamylluna.

Tęknilegar lausnir eins og aš sķa tölvupóstinn virka hins vegar skammt, žegar raunverulega vandamįliš er į milli stólsins og skjįsins - og einfalt, grįšugt fólk mun vęntanlega vera til mešan mannkyniš er til stašar.


mbl.is Varaš viš tölvupósti
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Til varnar nafnleysingjum

anonymousUpp į sķškastiš hefur nokkuš veriš rętt um žį afstöšu sumra bloggara aš vilja ekki skrifa undir sķnu eigin nafni, heldur einhverju dulnefni.

Žar sem Pśkinn er einn žeirra sem tilheyra žessum hópi langar hann ašeins til aš stķga ķ pontu fyrir hönd nafnleysingja.

Žaš geta veriš margar įstęšur fyrir žvķ aš fólk kjósi aš koma ekki fram undir eigin nafni.  Ein įstęšan er sś aš viškomandi vilji koma į framfęri skošunum sem ekki njóta vinsęlda mešal fjölskyldu, vina eša vinnufélaga viškomandi.  Nafnleysiš er žį leiš til aš foršast įrekstra ķ einkalķfi en geta geta žó tjįš sig um įkvešin mįl.

Žaš er lķka mögulegt aš žaš sem viškomandi bloggari vilji skrifa um sé žess ešlis aš viškomandi myndi hreinlega stofna sér ķ hęttu ef vitaš vęri hver stendur į bak viš dulnefniš.   Žetta er sem betur fer óžekkt hérlendis, en żmsum öšrum löndum er žetta virkilegt vandamįl - bloggarar sem skrifa um mįl sem ekki eru yfirvöldum (eša įkvešnum hópum) žóknanleg geta įtt ķ vęndum ofsóknir - nś eša bara veriš lįtnir "hverfa".

Žaš geta žó veriš fleiri įstęšur fyrir nafnleysi.  Ķ tilviki Pśkans er meginįstęšan til dęmis sś aš sį sem stendur į bak viš Pśkann er žekktur fyrir verk sķn į nokkrum afmörkušum svišum.  Žaš sem Pśkinn kżs aš blogga um er hins vegar almennt ekki tengt žeim svišum, heldur alls óskyld mįl.  Pśkinn vill aš skrif hans séu metin śt frį eigin veršleikum, en ekki meš tilliti til žess hver stendur į bak viš žau.

Žaš sama į viš einstaklinga sem eru almennt tengdir viš įkvešna hugmyndafręši.  Ef t.d. landsžekktur framsóknarmašur eša femķnisti kżs aš tjį sig um eitthvaš, er hętt viš aš sumir myndu meta skrif viškomandi meš hlišsjón af skošunum sķnum į žeirri stefnu sem viškomandi tengist ķ hugum žeirra, jafnvel žótt skrifin séu um alls ótengt efni. ("Hśn segir žetta bara af žvķ aš hśn er svo mikill framsóknarmašur/femķnisti")

Žaš er sķšan allt annaš mįl hversu vel nafnleysingjar leyna žvķ hverjir žeir raunverulega eru - žaš er t.d. barnaleikur aš sjį hver Pśkinn er, en nokkuš erfišara žegar żmsir ašrir eiga ķ hlut.  Pśkinn vill hins vegar halda sķnu nafnleysi žannig aš hann hefur almennt fylgt žeirri stefnu aš eyša śt athugasemdum frį žeim sem ekki sżna žį kurteisi aš greina į milli Pśkans og žess sem stendur į bak viš hann.


"Žįgufallssżki" į mbl.is

Af einhverjum įstęšum pirrar žaš Pśkann žegar fólk fellur ķ žįgufallsgryfjuna - notar t.d. "mér langar " ķ staš "mig langar".

Mbl.is hefur nś sem betur fer veriš nokkurn veginn laust viš žetta vandamįl og žvķ slęr žaš Pśkann e.t.v. meira en annars aš lesa grein sem byrjar į oršunum "Breska grķnistanum Eddie Izzard langar..." en žaš ętti aš sjįlfsögšu aš vera "Breska grķnistann Eddie Izzard langar..."

Žaš er sķšan allt annaš mįl aš mįlfar margra bloggara er til hįborinnar skammar og aš mati Pśkans męttu fleiri nota litla "pśka" fķdusinn sem er innbyggšur ķ blog.is - og žótt hann finni ekki allar villurnar finnur hann žęr flestar....žótt žįgufallssżkin sé honum ofviša.


mbl.is Izzard vill gerast stjórnmįlamašur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hręšileg ķslenska!

Stundum ofbżšur Pśkanum mįlvillur ķ texta sem hann sér, en sś frétt sem hér er vķsaš ķ slęr flest met.  Pśkinn ętlar rétt aš vona aš fjįrmįlavit žeirra sem sendu fréttatilkynninguna frį sér sé betra en ķslenskukunnįttan, en svona texti er ekki til žess fallinn aš auka tiltrś manna į fyrirtękinu.  (nś, nema klśšriš sé hjį mbl.is)

 "Tap Veršbréfunar hf. sem fer ķ eigu "  

"Tap félagsins er fęrt til lękkunar į órįšstafaš eigiš fé."

"Veršbréfun sér um kaup og eignarhald safna fasteignavešlįna af Landsbanka Ķslands hf. og aš standa aš eiginfjįrmögnun meš śtgįfu markašshęfra skuldabréfa."

"2,3 millj. króna tap eftir śtreiknings skatta."

 "tapi žar žaš telur aš skattinneignin muni nżtast félaginu til framtķšar."


mbl.is Tap Veršbréfunar 2,3 milljónir króna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband